Mutabakat, iki tarafın aynı konuda anlaşması, uzlaşması demektir. Muhasebede mutabakat ise iki şirketin birbirleriyle olan borç-alacak bakiyesini belirli bir tarih itibarıyla karşılaştırıp aynı rakamda anlaşmasıdır. Bakiyeler aynıysa taraflar “mutabıkız” der; farklıysa iki tarafın hesap ekstresi satır satır karşılaştırılır, farkı oluşturan fatura, ödeme ya da kayıt bulunup düzeltilir.
Mutabakat ne demek?
Kelime Arapça kökenlidir ve “uygunluk, birbirini tutma, uzlaşma” anlamına gelir. Günlük dilde ve diplomaside iki tarafın bir metin üzerinde anlaşması için kullanılır; muhasebede ise kayıtların karşı tarafın kayıtlarıyla tutup tutmadığının teyit edilmesidir.
İnternette sık görülen “mütabakat”, “mutakabat”, “mutabat” yazımları yanlıştır; doğru yazım “mutabakat”tır. Benzer biçimde “mutabık” (uzlaşmış, aynı fikirde) doğrudur, “mütabık” değil.
Mutabık ne demek?
Mutabık, “uzlaşmış, aynı rakamda anlaşmış” demektir. Mutabakat yanıtında “mutabıkız” denmesi, karşı tarafın kayıtlarındaki bakiyenin bildirilen bakiyeyle aynı olduğu anlamına gelir. “Mutabık değiliz” yanıtında ise karşı taraf kendi bakiyesini yazar ve ekstresini gönderir.
Mutabakat türleri
- Cari hesap mutabakatı: müşteri ve tedarikçilerle borç-alacak bakiyesinin teyidi. En yaygın türdür.
- Banka mutabakatı: şirket kayıtlarındaki banka hesap bakiyesinin banka ekstresiyle karşılaştırılması.
- Stok mutabakatı: kayıtlardaki stok miktarının sayımla ya da depodaki (konsinye) stokla karşılaştırılması.
- Şirketler arası (grup içi) mutabakat: aynı gruptaki şirketlerin birbirine olan bakiyelerinin konsolidasyon öncesi eşleştirilmesi.
- Kredi kartı ve POS mutabakatı: banka ve ödeme kuruluşu raporlarındaki tahsilatların kayıtlarla eşleştirilmesi.
- e-Mutabakat: cari mutabakat mektuplarının elektronik ortamda gönderilip yanıtlarının toplanması.
Örnek: bakiye farkı nasıl bulunur?
Aşağıdaki örnekte alıcının kayıtlarında 108.400 TL borç, satıcının kayıtlarında 120.000 TL alacak görünüyor. İki ekstre karşılaştırıldığında 11.600 TL'lik fark iki kalemden oluşuyor:
| Belge | Satıcının kaydı | Alıcının kaydı | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Fatura ABC2026000000412 | 48.250,00 | 48.250,00 | Eşleşti |
| Fatura ABC2026000000431 | 12.600,00 | — | Alıcı henüz kaydetmemiş |
| İade faturası İAD2026000000018 | — | −1.000,00 | Satıcı iadeyi kaydetmemiş |
| Havale 12.09 / 15.09 | −30.000,00 | −30.000,00 | Tarih farkı, tutar aynı |
Mutabakat adım adım nasıl yapılır?
- Mutabakat tarihini belirleyin (ay, çeyrek ya da yıl sonu) ve o tarihteki bakiye listesini alın.
- Her cari için doğru muhatabı ve e-posta adresini bulun.
- Bakiyeyi mutabakat mektubu ya da e-Mutabakat ile bildirin ve teyit isteyin.
- “Mutabıkız” yanıtlarını kaydedin, yanıt vermeyenlere hatırlatma gönderin.
- “Mutabık değiliz” yanıtlarında iki ekstreyi karşılaştırıp farkı oluşturan kalemleri bulun.
- Düzeltmeleri yapın ve sonucu belgeleyin; yanıtlar denetimde istenir.
Mutabakat yapılmazsa ne olur?
Kayıt hataları birikir: işlenmemiş faturalar, yanlış cariye yazılmış ödemeler, mükerrer kayıtlar ve eksik iadeler yıl sonunda bir arada ortaya çıkar. Bağımsız denetimde bakiyeler teyit edilemez, tahsilat ve ödeme planları yanlış rakamlara dayanır, karşı tarafla anlaşmazlıklar uzar.
Sık sorulan sorular
Mutabakat ne demek?
Mutabakat, iki tarafın uzlaşması demektir. Muhasebede iki şirketin aralarındaki borç-alacak bakiyesini karşılaştırıp aynı rakamda anlaşmasıdır.
Mutabakat mı, mütabakat mı?
Doğru yazım “mutabakat”tır. “Mütabakat”, “mutakabat” ve “mutabat” yaygın yazım yanlışlarıdır.
Mutabakat kaç ayda bir yapılır?
Belirli bir zorunlu sıklık yoktur. En yaygın dönem yıl sonudur; işlem hacmi yüksek müşteri ve tedarikçilerle çeyrek ya da ay sonunda yapmak farkların birikmesini önler.
Mutabakat yapmak zorunlu mu?
Cari hesap mutabakatı için belirli bir gönderim biçimi zorunlu değildir; ancak kayıtların doğruluğunu göstermek, denetim ve yıl sonu kapanışı için yerleşik bir uygulamadır. Denetçiler büyük bakiyeler için yazılı teyit ister.
Mutabakat formunu kim doldurur?
Formu bakiyeyi bildiren taraf hazırlar; karşı taraf kendi kayıtlarıyla karşılaştırıp “mutabıkız / mutabık değiliz” bölümünü doldurur ve imzalar ya da elektronik olarak onaylar.
Mutabakat nasıl onaylanır?
Yetkili kişinin imzalı yanıtı, e-posta yanıtı ya da e-Mutabakat bağlantısındaki onay ile. Önemli olan yanıtın kimden ve ne zaman geldiğinin kayıtlı olmasıdır.
Son güncelleme: 14 Kasım 2026 · mutabakat.com